Abbozz ta’ Liġi li Temenda u Tissupplimenta l-Kodiċi Kriminali Bulgaru

Ħarsa ġenerali

Il-proposta tal-25 ta’ Settembru 2026 biex jiġi emendat il-Kodiċi Kriminali Bulgaru tgħaqqad pieni ogħla għal reati serji speċifikati ma’ salvagwardji konkreti għall-proporzjonalità u għal pieni individwalizzati. Tipproponi wkoll approċċ ġdid għall-protezzjoni tal-awtonomija sesswali u protezzjonijiet addizzjonali kontra l-ostakolar intenzjonat u l-korruzzjoni tal-ġustizzja kriminali. Il-proposta tifforma parti mill-pakkett ikkoordinat dwar il-Kodiċi Kriminali, il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali u l-Liġi dwar is-Sistema Ġudizzjarja, sottomess għall-kunsiderazzjoni tal-istituzzjonijiet kompetenti.

Oqsma ewlenin tar-riforma proposta

1. Pieni proporzjonati u motivati

   Il-proposta tkun teħtieġ valutazzjoni strutturata tal-ħsara, il-ħtija, il-fatturi attenwanti u aggravanti, u raġunijiet separati għal piena aggregata. Il-priġunerija għal għomor tkun teħtieġ gravità eċċezzjonali fil-każ partikolari u raġunijiet għaliex piena ta’ priġunerija għal żmien determinat ma tkunx biżżejjed. Il-proposta ma toħloqx reati addizzjonali punibbli bi priġunerija għal għomor mingħajr possibbiltà ta’ kommutazzjoni. L-eżerċizzju tad-dritt għas-skiet jew ta’ drittijiet legali oħra tad-difiża ma jkunx jista’ jaggrava piena.

2. Protezzjoni tal-ħajja u tal-integrità tal-ġisem

   Il-proposta żżid il-firxiet tal-pieni għall-omiċidju intenzjonat u l-forom aggravati tiegħu u tintroduċi regoli speċifiċi għall-kawża intenzjonata ta’ korriment gravi tal-ġisem. Dispożizzjonijiet relatati jindirizzaw korriment tal-ġisem aggravat, reċidiva perikoluża u l-kawża ta’ mewt b’negliġenza bħala konsegwenza ta’ tali korriment, filwaqt li jippreservaw ir-rekwiżit li tiġi ppruvata l-forma applikabbli ta’ ħtija.

3. Stupru u kunsens mogħti liberament

   Il-proposta tintroduċi reat ta’ stupru newtrali fir-rigward tal-ġeneru, ibbażat fuq penetrazzjoni sesswali mingħajr kunsens mogħti liberament. Tiddefinixxi l-atti koperti, ir-rekwiżiti għall-kunsens u l-irtirar tiegħu. Is-skiet, in-nuqqas ta’ reżistenza fiżika jew relazzjoni preċedenti ma jistabbilixxux, waħedhom, kunsens. Pieni gradwati jiġu kkoordinati mal-protezzjonijiet separati mogħtija lit-tfal.

4. Serq minn abitazzjoni, serq bi vjolenza u frodi

   Il-proposta tintroduċi reati speċifiċi għal serq li jinvolvi dħul illegali f’abitazzjoni u l-forma armata tiegħu, tiddistingwihom mis-serq bi vjolenza, u tipprevjeni pieni separati għall-istess teħid taħt iż-żewġ dispożizzjonijiet. Iżżid il-pieni għas-serq bi vjolenza u l-frodi u tikkoordina r-regoli dwar ir-reċidiva, ammonti eċċezzjonalment kbar u r-restituzzjoni jew is-sostituzzjoni ta’ proprjetà misruqa.

5. Integrità tal-ġustizzja u salvagwardji kontra l-korruzzjoni

   Il-proposta tiddefinixxi responsabbiltà aktar speċifika għall-ostakolar intenzjonat tal-prosekuzzjoni u tintroduċi reat li jkopri l-manipulazzjoni deliberata tal-materjal tal-każ jew il-prosekuzzjoni ta’ persuna magħrufa li hija innoċenti. Emendi relatati jindirizzaw pressjoni mhux xierqa permezz ta’ setgħat tal-persunal u uffiċjali, tixħim, traffikar fl-influwenza u intermedjazzjoni. Żball in bona fede, valutazzjoni differenti tal-provi jew it-tħassir ta’ deċiżjoni waħdu ma jistabbilixxux responsabbiltà kriminali.

6. Sewqan eċċezzjonalment perikoluż li jwassal għall-mewt

   Il-proposta tistabbilixxi reat speċifiku għal każ fatali eċċezzjonalment serju li jinvolvi ksur estrem tar-regoli tas-sewqan elenkat espressament u negliġenza konxja. Teħtieġ rabta kawżali u tikkoordina r-regoli ma’ reati intenzjonati tat-trasport, firxa aktar baxxa ta’ pieni meta tingħata kull għajnuna possibbli, u skwalifika mis-sewqan. Mewt jew sewqan b’veloċità eċċessiva waħedhom ma jiġġustifikawx l-aktar piena severa.